Elk festival zijn eigen muntje

Parool, zomer 2011

Zomer is festivalseizoen, en dat betekent dat op allerlei omheinde terreinen een eigen valuta wordt uitgeroepen. Elk feest heeft zijn eigen festivalmuntje, dat slechts tijdelijk iets waard is. Waarom eigenlijk?

Elke festivalganger kent dit moment: net als je het terrein af bent, ontdek je nog twee muntjes in je kontzak. Toch mooi twee keer ruim twee euro die prompt veranderen in waardeloos plastic. Thuis belanden de plastic vierkantjes of rondjes in de fruitschaal, waar ze de bodem zoeken bij al die andere festivalmuntjes die hun kans hebben gemist drank te worden. Waarom roepen steeds meer plekken hun eigen valuta uit? En wat de vindt de festivalganger er van?

Couponnen, bonnetjes, het systeem van één centraal afrekenpunt bestaat al heel lang, zegt Michiel Fransen, managing director van Dutchband. “Vooral in Nederland en België is dat al heel lang normaal.” Dat er op steeds meer munten komen, komt doordat er steeds meer festivals komen, zegt Fransen. En doordat andere plekken zien hoe het op festivals werkt, nemen andere lokaties het eigen, tijdelijke betaalsysteem over. Dutchband begon in 2001 en is inmiddels de grootste producent van Nederlandse festivalmuntjes, naar eigen zeggen voorzien ze tachtig procent van de muntjesmarkt in Nederland, en kan een miljoen muntjes per dag produceren in hun drukkerij. Het kantoor zit in Amsterdam, Dutchband probeert uit te breiden Europa in. Eerder deze zomer ging een Brits metalfestival over stag. “Daar werkten ze voorheen met bonnetjes die nat worden en aan elkaar blijven plakken,” zegt Fransen. In Duitsland gaat het vaak nog contant. “Ik was er laatst op een festival, hartstikke dikke rijen bij de bar.”

En die wachttijden verkorten, dat is een van de belangrijke voordelen van muntjes, zeggen organisatoren en de mensen uit de muntjesbusiness. LOC7000 levert aan festivals alles wat nodig is voor publiekscatering, eventmanagement en betalingssystemen. Het bedrijf zet onder meer de muntpinautomaten op Lowlands neer. “Mensen komen naar een festival om een band te kijken, niet om in de rij te staan,” zegt Roland Wassink, van LOC7000 PaySystems. “Als een act is afgelopen en eenderde van de tienduizend mensen wil een drankje, dan moet je heel snel kunnen werken. Muntjes zijn dan het slimste betaalsysteem.”

Voor de organisatie van een festival heeft muntjes alleen maar voordelen, zegt Fransen. “De organisatie hoeft alleen de muntenverkoper te vertrouwen met zijn geld, niet meer iedereen achter de bar. Het risico van diefstal van buitenaf wordt ook verminderd en de kas kan veel sneller geteld worden.”

De strips van vierkante muntjes die nu vaak gebruikt wordt, werd door Dutchband en LOC7000 samen in 2005 bedacht en op de markt gebracht. Lowlands, North Sea Jazz, Mysteryland en Appelsap zijn slechts een paar van de festivals waar je de muntjes in je handen krijgt. Deze muntjes worden geleverd op een grote rol, legt Fransen uit. Op zo’n rol zitten achtduizend of tienduizend munten, op rijen van vier of vijf munten die afgebroken worden. De munten zijn achterop genummerd. Ze worden eenmalig uitgegeven, en op het festival niet hergebruikt, zodat gemakkelijk te bepalen is hoeveel er in kas moet zitten. “Wij hebben dit muntje ook bedacht met de bezoeker in ons hoofd,” zegt Wassink. “Tot die tijd had je van die ronde, losse muntjes. Als je daar 25 stuks van kocht, dat paste niet eens in je broekzak. Die strips kun je overal wel kwijt.”

Toch leeft onder festivalbezoekers ook het idee dat er vooral aan de portemonnee van de organisator wordt gedacht met het muntjessysteem, en de bezoeker op slinkse wijze extra geld afhandig wordt gemaakt. “Soms kun je niet eens losse muntjes kopen, maar moeten het er meteen vijf zijn,” zegt René Passet, frequent festivalbezoeker, popjournalist en ANWB file-informateur uit Den Haag. “Schandalig vind ik dat.” Hij schreef een keer een column op internet over zijn frustratie over het alternatieve betaalsysteem. “Ik heb het gevoel dat het steeds meer plekken worden waar je alleen met muntjes kan betalen. Ook op strandfeesten in Scheveningen kan je alleen met muntjes betalen.” Passet schat dat hij zo’n tweehonderd euro aan waardeloos plastic thuis heeft liggen. “Vaak kun je ongebruikte muntjes niet eens terug wisselen, dat is echt belachelijk. Bijvoorbeeld bij Dance Valley, of bij Awakenings.” In zijn column roept hij de politiek op om iets te doen aan ‘de muntenmaffia’. Passet vermoed dat organisaties met de muntjes werken om omzetten te verhogen. “Iedereen koopt altijd teveel muntjes, dat weten ze. Als je met een groep op stap bent dan wil je het moment voorkomen dat je een rondje geeft en niet genoeg hebt, dus sla je meteen goed in als je het terrein opkomt.”

Volgens Richard Theuws, die via festivalbandje.nl muntjes verkoopt aan organisaties wordt 13% van de consumptiemunten nooit ingeleverd. “Daar zitten ook de plekken bij waar je terug kunt komen zoals kroegen of clubs, op eenmalige events is het percentage wel lager.” Van technofestival Awakenings wordt tussen de 1 en 3% van de muntjes door de bezoekers meegenomen, zegt baas Rocco Veenboer. “Mensen weten dat ze de muntjes niet in kunnen wisselen, dat doen we al heel lang zo, iedereen houdt daar rekening mee. Mensen met een berg muntjes thuis zijn echt een uitzondering.”

Op de Mojo evenementen, waaronder Lowlands, krijgen bezoekers altijd de mogelijkheid de munten die ze over hebben weer om te ruilen naar geld. Als mensen de moeite niet willen doen om de munten die ze over hebben in te leveren, dan is het ze kennelijk niet waard,” zegt Bente Bollmann van Lowlands. Dutchband en LOC7000 adviseren organisatoren om bezoekers altijd die mogelijkheid van terugruilen te bieden. ”LOC7000 denkt altijd vanuit de bezoeker.  Als je geen mogelijkheid tot inwisselen geeft, is dat van invloed op de beleving van de bezoeker. Dit heeft uiteindelijk ook invloed op je evenement,” zegt Wassink. Niet iedereen denkt er zo over. “Ook al heb je een hekel aan die muntjes, je koopt ze toch wel,” zegt Theuws. “Want je bent er, en je wil een biertje drinken.” Fransen van Dutchband zegt het nog gekscherend: ‘ik hoor wel eens dat andere aanbieders groene muntjes adviseren, die zijn moeilijk te vinden in het gras’. Theuws wil het beste voor zijn eigen klanten, de organisatoren, en adviseert een donkere kleur voor de muntjes. “Die zie je niet op de grond liggen als het donker is, en als je dronken bent, ben je ze helemaal kwijt.” Tip van Theuws: ‘zwarte consumptiemunten doen het ’t beste’. “Dat klinkt verneukeratief, maar zo zit de maatschappij in elkaar.”

“Ik snap wel dat er weerstand is tegen de muntjes, maar mensen beseffen niet wat er allemaal moet gebeuren voor je een glas bier kan serveren,” zegt Omar Leihitu die er de horeca in de Tolhuistuin in Amsterdam Noord verzorgt. Ook daar moet er deze zomer met muntjes afgerekend worden. “We zijn maar tien weken open, daarin moet alles gebeuren. Behalve dat het efficiënt en snel werkt heeft het ook financiële voordelen. Bijvoorbeeld een kassasysteem aanschaffen voor de barren, dat is ontzettend duur.” Leihitu probeert op het terrein zo duidelijk mogelijk te maken dat bezoekers hun muntjes weer terug kunnen ruilen voor geld. “Wij proberen mensen echt niet te neppen.”

Hoeveel muntjes er meegenomen worden, daarvan heeft hij nog geen idee. In de Tolhuistuin zijn de muntjes de volle tien weken geldig, tot eind augustus. Het bedrag of het percentage van muntjes die niet teruggebracht worden lijkt een heikel onderwerp. Noch Dutchband, noch LOC7000 willen percentages geven. Lowlands wil niet zeggen hoeveel het festival jaarlijks rijker wordt van meegenomen plastic. “Dat is vertrouwelijke bedrijfsinformatie,” zegt Bollmann. Met het bedrag dat meegenomen wordt kan in elk geval geen grote act geboekt worden, benadrukt Bollmann als hem dat gevraagd wordt. Dat lijkt toch geen gekke gedachte: als elke bezoeker 1 muntje meeneemt, een lage schatting, dan is dat 50.000 bezoekers maal 2,40 (muntprijs van vorig jaar): 120.000 euro. Wat er dan wel met dat geld gebeurt, dat wil Bollmann ook niet zeggen.

 

 

 

De munt backstage

Als Dutchband en/of LOC7000 munten leveren gaat de route als volgt. De munten worden onder geheimhouding in Amsterdam gedrukt. Om valsemunterij moeilijk te maken kunnen hologrammen worden toegevoegd, en wordt het uiterlijk van de munt pas bij de bezoekers bekend op het terrein. De muntprijs wordt bepaald door de prijs die de organisatie voor bier/fris wil vragen. Meestal ligt die prijs rond de 2,30. Indien gewenst kunnen munten gebroken worden, zodat ook met anderhalf keer de prijs kan worden gewerkt. Een wijntje kost dan anderhalve munt: 3,45.

De munten worden verspreid via pinautomaten of kassa’s met een medewerker. Bezoekers geven de munten vervolgens uit bij een horecapunt. De cateraar verzamelt de muntjes, en brengt die aan het einde van de dag naar de festivalorganisatie. Daar worden ze geteld, soms door middel van weging, om het aantal te bepalen. De cateraar wordt door de organisatie uitbetaald op basis van de munten, en afhankelijk van de afspraken die er gemaakt zijn. Het aantal munten dat cateraars hebben binnengehaald geeft de organisatie ook inzicht in de kwaliteit en populariteit van een cateraar.

Alle munten worden vervolgens verzameld en teruggebracht naar Dutchband. Daar worden ze allemaal gerecycled tot nieuwe waardevolle plastic vierkantjes.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s