Homo’s en hiphop gaan niet samen

Kunstbijlage Parool, 4 november

Hiphop en homo’s, dat gaat niet samen. Enige associatie met homosexualiteit tast het stoere imago van rappers aan. Ook in Nederland. “Geld en agressie – dát verkoopt.”


Busta Rhymes vindt dat de hiphopcultuur homosexualiteit afkeurt. Als de beroemde rapper in de Amerikaanse documentaire Beyond beats & rhymes (2006) een vraag gesteld krijgt over hiphop en homosexualiteit verstrakt zijn gezicht, weet hij bovenstaand statement te stamelen om vervolgens geforceerd nonchalant de ruimte uit te lopen.

Theatermaker Tjon Rockon liep twee maanden geleden met een voicerecorder rond op een hiphopbijeenkomst in Rotterdam. De hele Nederlande rapscene was aanwezig. Ter voorbereiding op zijn voorstelling op het Hollandse Nieuwe festival dat morgen begint, stelde hij iedereen een vraag over homo’s en hiphop. “Heb je een boodschap voor de gay-rappers out there?” Of: “wat vind je van gays mc’s?” Onvoorbereid stak hij het apparaatje voor hun mond en wachtte op antwoord.

“Ik kreeg heftige reacties,” zegt Tjon Rockon. “Sommigen zeiden dat ze het helemaal niets vinden, anderen wilden helemaal geen antwoord geven en keken naar het plafond. En weer anderen werden bijna agressief naar mij. Zo van: opkankeren met dat soort vragen, daar zitten wij niet op te wachten.”

Het taboe is niets nieuws, al jaren is hiphop homofoob. Dat komt terug in teksten, en in battles waarin anderen worden weggezet als bitch, faggot en andere woorden die moeten aangeven dat de ander op dezelfde sexe valt. De ergste belediging. Af en toe wordt het punt in Amerika door actiegroepen op de agenda gezet. Elke keer als een bekende rapper als Eminem weer een duidelijk anti-gay statement afgeeft wordt het vuurtje opgepookt. Ook de zinsnede ‘no homo’, werd veel besproken. ‘No homo’ wordt sinds een paar jaar achter elke zin geplakt die ook maar zou kunnen duiden op genegenheid tussen twee mannen. Om elke twijfel over geaardheid bij voorbaat de kop in te drukken. “Dat shirt staat je goed. No homo.”

Discussies hebben nog weinig veranderd aan de afkeer. Wat uiteraard niet betekent dat er in het genre geen mensen te vinden zijn die vallen op dezelfde sexe. De homohop heeft in Amerika een eigen community, maar tot de mainstream dringen ze niet door. Ook daar zitten ze, onthulde Terrance Dean vorige jaar, alleen dan under-cover. Dean, zelf gay, werkte een tijd bij MTV en liet jarenlang de anti-homo grappen en sneren  over zich heen komen. Hij vond het tijd voor wat openheid en schrijft in Hiding in Hip Hop: On the Down Low in the Entertainment Industry dat er bekende rappers zijn die in de media zorgvuldig hun imago van macho met tien vrouwen aan elke vinger bewaken, maar in het geheim gay zijn. De code is dat degene die het in zijn hoofd haalt iemand te verlinken keihard door de industrie te grazen wordt genomen. Dus niemand doet het. Ook Dean noemde geen namen.

Voor Rockon opende zich ruim tien jaar geleden een hele nieuwe wereld toen hij verzeild raakte op een gayhiphopfeest in New York. “Er werden echte hiphop-elementen als breakdancen en freestylen gecombineerd met vogue en modeshows,” vertelt Rockon. “Ik dacht toen meteen: hier wil ik ooit iets mee.” Toen hij in december vorig jaar de commotie zag in een BNN programma dat ging over homo’s en hiphop dacht hij: nu wordt het tijd om er iets mee te doen.

Maar een rapper vinden die mee wil doen aan een stuk met zo’n thema bleek lastig. Rappers konden niet of lieten niets meer horen De mogelijkheid dat in de voorstelling andere mannen aan hem zouden zitten, was voor een van de kandidaten reden om af te haken. Rockon denkt dat de rappers bang zijn hun imago te schaden. “Iedereen moet tegenwoordig voldoen aan dat gangster, macho gebeuren. Er is geen ruimte voor iets persoonlijks.” Uiteindelijk vond Rockon een nog onbekende Rotterdammer, MC Zuiver.

Akwasi Ansah was een van de jongens die niets meer van zich liet horen. Hij brak dit jaar door met zijn hiphopgroep Zwart Licht. Groeide op in de Bijlmer en studeert nu aan de Toneelschool Maastricht. Akwasi vindt dat Rockon een belangrijk punt aansnijdt. “En ik houd ook van controverse. Maar ik vind niet dat ik die rol op me moet nemen. Ik ben niet de geschikte persoon.” Hij vind dat een rapper die al langer meegaat makkelijker zijn nek uit kan steken. “Kijk hiphop is een macho cultuur, dus ik ga me niet opstellen als een sissy. Ik ben nog niet eens gevestigd.”

Over die machocultuur en het manbeeld daarin maakte Byron Hurt, voormalig American Football speler en hiphopfan, de film Beyond Beats & Rhymes. Hij interviewde rappers, fans en deskundigen over waarom mannen in hiphop de laatste jaren alleen nog maar sterk, agressief, rijk en vrouw-onvriendelijk moeten overkomen. En passant wijst Hurt ook op de homo-erotische beelden in de hiphop. Een geolied en ontbloot gespierd bovenlijf van een boze rapper op de cover krikt niet alleen de verkoop onder hiphopfans op. “Geweld en agressie,” dat verkoopt, luidden de meeste antwoorden.

Bovendien is hiphop ontstaan in de achterbuurten waar het vechten was om te overleven, en dat vechten is er nooit meer uitgegaan. Als je op straat zwakte toont, dan val je onmiddellijk naar de onderste sport van de ladder. Emoties, introspectie, medeleven dat zijn dingen die op straat niet horen, en die gezien worden als gay en als vrouwelijk.

Rockon: ‘dat hele macho gedoe in hiphop begint wel een beetje saai te worden. Het is tijd dat er wat nieuws gebeurt. Van mij mogen die homohiphoppers wel komen.”

Double Dong, de voorstelling van Tjon Rockon, staat op het Hollandse Nieuwe festival. Van 4 – 7 november op het Westergasfabriekterrein.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s