Dansbare buitenaardse geluiden uit de laptop

Kunstbijlage Parool, 7 oktober 2009

-1

Credit: Steen

Struikelritmes en zorgvuldig gesmede bliepjes vormen de basis voor muziek uit de beat scene. “Wij zijn jongens uit het Nintendo tijdperk.”

Zwabberende ritmes, donkere beats, electronische melodielijnen. Bliepjes, zorgvuldig gesmede ploinkjes, industrieel geschuur en op maat gemaakte drupjes die samen een liedje vormen. Een duidelijke naam heeft de stroming niet. Sommigen noemen het wonky of glitch hiphop, anderen spreken over instrumentale hiphop. Wij noemen het hier voor het gemak maar algemeen ‘de beat scene’.
“Wij zijn allemaal jongens uit het Nintendo tijdperk,” verklaart Yuri Boselie (26) de gedeelde liefde van jongens over de hele wereld voor liedjes opgebouwd met klanken uit de computer. Boselie is de Nederlandse aanjager van de muzikale stroming. Hij produceert muziek onder de naam Cinnaman, compileert albums en organiseert feesten. In de zomer kwamen er drie EP’s uit van Beat Dimensions, de naam waaronder Boselie de beat-nummers verzameld. Volgende week is Beat Dimensions volume II internationaal verkrijgbaar.

Alsof dronken alians struikelend de eerste stappen op aarde zetten, klinkt een nummer van de verzamelaar. Op een ander begint met een haperende motor om dan een strijdmotief te laten ondersneeuwen door straaljager geluiden.  “Als je opgroeit met Nintendo, dan moet dat wel in je bloed gaan zitten, de klank van de synthesizer,” zegt Cinnaman. Maar blikkerig computerachtig is de muziek uit de beat scene juist niet. Aan de klank van elke ferme tik, elk twinkelend geluid, elk wegebbend stuitertje wordt net zo lang gekneed tot het juiste gevoel bereikt is. Resultaat: muziek die warm en menselijk klinkt, al komt het uit een laptop. Ook belangrijk: de muzikale lijnen liggen niet over een strakke vierkwartsmaat. “Na 21 jaar kaarsrechte house was er behoefte aan iets anders,” zegt Boselie. De beat scene laat het ritme juist naar links en naar rechts uitwaaieren, heel subtiel.
Drie jaar geleden bracht Boselie het eerste Beat Dimensions album uit, via het Amsterdamse label Rush Hour. Een compilatie van nummers van beatmakers uit de hele wereld, verzameld met Jay Scarlett, een gelijkgestemde uit Londen die Boselie kent via myspace. “Dat was een van de eerste albums waarop muziek uit die hoek bijeengebracht werd,” zegt Boselie.
Voor hiphopbeats wordt altijd veel gesampled, stukjes muziek uit andere platen worden bewerkt en gebruikt als bouwstenen voor iets nieuws. Ook wordt er veel geloopt, een ritme van één of meer maten wordt herhaald en herhaald. In de beat scene wordt juist het hele nummer zelf gecomponeerd, en wordt er niet geloopt.  Producers gingen tracks maken die niet gericht waren op een mc, maar nummers waren die op zichzelf konden staan. Zonder vocalen. Zo kwam de producer in de schijnwerpers te staan, in plaats van de rapper.
Boselie: “Er waren wel al compilatie albums met hiphopbeats, maar dat waren beats die gemaakt waren met het doel om er een rap overheen te gooien. Wij wilden juist een album maken met instrumentale beats die op zichzelf een song zijn.” Grote inspiratie was de eerste echte compilatie van die nieuwe stroming, The Sound of LA (2006), met daarop onder meer een track van Cut Chemist en Daedelus.
Een van de belangrijke namen in de stroming is Flying Lotus, de eerste artiest in het genre die doorbrak. In mei zweepte de imposante Amerikaan de dansvloer van uitverkocht Trouw op naar een zweterig hoogtepunt. Met een moshpit vol duwende en springende jongens vlak voor de dj-booth. Boselie herinnert zich nog dat Flying Lotus drie jaar geleden slechts zeventig mensen naar Paradiso trok. Hudson Mohawke, inmiddels ook een grote naam uit de scene, speelde twee jaar geleden nog in de Flexbar voor tien mensen. “Toen was het  echt heel moeilijk om met deze muziek mensen te trekken,” zegt Boselie.
Hij denkt dat de opkomst van dubstep, rauwe, zwaar op de bas leunende dansmuziek zonder vocalen met breakbeat ritme, heeft  geholpen om de beat scene populair te maken. “Dubstep en de beat scene groeiden naar elkaar toe. Dubstep trok een steeds groter publiek naar de clubs, en een deel van de mensen die daar kwamen zijn ook naar muziek uit de beat scene gaan luisteren. Zo gaat dat toch, muziek verspreidt zich vooral via clubs, en via de radio. Komt bij dat Flying Lotus en Hudson Mohawke platen uitbrachten bij het gerenommeerde electronicalabel Warp. “Dan gaan ook veel meer mensen ernaar luisteren, staan ze sneller open voor een nieuw geluid,” zegt Boselie. Bovendien ligt de sound in de lijn van hiphop, toch de popmuziek van nu, zegt de Amsterdammer.

De tweede Beat Dimensions verzamelaar is dan ook meer gericht op de dansvloer dan op thuis op de bank luisteren, zoals de eerste. “Omdat we geen zin hebben om twee keer hetzelfde te doen,” zegt Boselie. “En omdat iedereen ook meer voor de clubs is gaan produceren. Nu meer mensen de muziek begrijpen, kan dat ook.”

Tijdens de clubnachten komen niet alleen eigen producties voorbij. Een eigen nummer gaat naadloos over in Jimi Hendrix of een hiphopklassieker. “In de eigen nummers hoor je alle muziek terug die ons geïnspireerd heeft,” zegt Boselie. “En in de dj-sets hoor je dat ook terug. Dat is zo te gek aan deze scene, het ene moment staan mensen los te gaan op dubstep, en voor ze het weten dansen ze op Ethiopische jazz.”

Beat Dimensions Vol. 2 vanaf maandag 12 oktober verkrijgbaar

www.beatdimensions.net

Een paar grote namen uit de beat scene staan tijdens Amsterdam Dance Event in Trouw, op woensdag 21 oktober.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s